اپل ظاهراً در حال بررسی یک تأمینکننده جدید برای یکی از مهمترین قطعات محصولات خود است. بر اساس گزارش جدید The Wall Street Journal، اپل آزمایش تراشههای حافظه شرکت چینی ChangXin Memory Technologies یا CXMT را برای محصولات مختلف خود، از جمله iPhone و MacBook آغاز کرده است.
این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که بازار جهانی حافظه با کمبود و افزایش قیمت مواجه شده و تقاضای شدید صنعت هوش مصنوعی فشار زیادی بر ظرفیت تولید تراشههای حافظه وارد کرده است. اپل نیز در ماههای اخیر با افزایش هزینه حافظه مواجه شده و به دنبال راههایی برای متنوعتر کردن زنجیره تأمین خود است.
CXMT دقیقاً چه شرکتی است؟
ChangXin Memory Technologies یکی از مهمترین تولیدکنندگان حافظه در چین است که روی تراشههای DRAM فعالیت میکند.
اپل پیشتر مذاکرات اولیهای با CXMT برای تأمین قطعات مورد استفاده در محصولاتی که در بازار چین فروخته میشوند داشته است. گزارش جدید اهمیت بیشتری دارد، زیرا برای نخستین بار مشخص شده که آزمایش این تراشهها بهطور مشخص برای محصولاتی مانند آیفون و مکبوک در حال انجام است.
البته آزمایش به معنای قرارداد نهایی یا تصمیم قطعی برای استفاده از این حافظهها نیست.
اپل باید پیش از هر تصمیمی کیفیت، پایداری، قیمت و سازگاری تراشههای CXMT را با استانداردهای سختگیرانه خود بررسی کند.
چرا اپل به حافظه چینی علاقهمند شده است؟
مهمترین دلیل، بحران جهانی حافظه است.
رشد شدید زیرساختهای هوش مصنوعی باعث شده تقاضا برای حافظههای مورد استفاده در مراکز داده افزایش پیدا کند. این موضوع ظرفیت تولید شرکتهای بزرگ حافظه را تحت فشار قرار داده و قیمت قطعات نیز افزایش یافته است.
اپل پیشتر نیز افزایش هزینههای حافظه را یکی از دلایل افزایش قیمت برخی محصولات خود عنوان کرده بود. این شرکت در ماه ژوئن قیمت بسیاری از محصولاتش را افزایش داد، هرچند مدلهای iPhone از این افزایش قیمت مستثنی شدند.
بنابراین پیدا کردن یک تأمینکننده چهارم میتواند در تئوری به اپل کمک کند تا وابستگی خود به تولیدکنندگان فعلی را کاهش دهد.
اما ماجرا به همین سادگی نیست.
مشکل بزرگ: تحریمهای آمریکا
CXMT در فهرست محدودیتهای صادراتی آمریکا قرار دارد و همین موضوع میتواند همکاری اپل با این شرکت را پیچیده کند.
طبق مقررات فعلی، شرکتهای آمریکایی نمیتوانند فناوری یا اطلاعات فنی خاصی را برای توسعه محصولات سفارشی در اختیار CXMT قرار دهند. با این حال، اپل میتواند قطعات استاندارد و آماده تولید این شرکت را خریداری کند، البته مشروط به رعایت مقررات مربوطه.
این محدودیت برای اپل اهمیت زیادی دارد. اپل معمولاً حافظه مورد استفاده در محصولاتش را بهگونهای تنظیم میکند که با معماری تراشههای اختصاصی Apple Silicon بهترین عملکرد ممکن را داشته باشد. استفاده از قطعات استاندارد CXMT ممکن است اپل را مجبور کند بخشهایی از طراحی سختافزار را تغییر دهد یا در بعضی شرایط به عملکردی پایینتر از حالت ایدهآل رضایت دهد.
حتی قیمت پایینتر هم فعلاً تضمین نشده است
یکی از دلایل منطقی برای اضافه کردن یک تأمینکننده جدید، کاهش هزینههاست؛ اما CXMT در شرایط فعلی الزاماً مزیت قیمتی مشخصی برای اپل ندارد.
گزارشها نشان میدهند قیمت حافظههای CXMT در برخی موارد با محصولات شرکتهایی مانند Micron، SK hynix و Samsung برابری میکند یا حتی بالاتر است.
از طرف دیگر، CXMT ظاهراً بخش عمده ظرفیت تولید سال 2026 خود را از قبل به مشتریان داخلی چین اختصاص داده و فضای زیادی برای پذیرش مشتریان بینالمللی جدید ندارد. شرکتهایی مانند ByteDance، Tencent و Xiaomi نیز از مشتریان مهم آن هستند.
بنابراین اپل حتی اگر مجوزهای لازم را دریافت کند، باید با مشکل دیگری نیز کنار بیاید: آیا CXMT اصلاً ظرفیت کافی برای تأمین نیاز عظیم اپل را دارد؟
فشار سیاسی روی اپل افزایش یافته است
این تصمیم احتمالی اپل در واشنگتن نیز با واکنشهایی مواجه شده است.
گروهی دوحزبی از سناتورهای آمریکایی به رهبری Chuck Schumer از اپل خواستهاند استفاده از حافظه شرکتهای چینی مانند CXMT و YMTC را بهطور کامل کنار بگذارد.
سناتورها نگرانیهایی درباره امنیت زنجیره تأمین و ارتباط شرکتهای چینی با ساختارهای دولتی این کشور مطرح کردهاند و اپل باید تا 21 اوت به این درخواست پاسخ دهد.
به همین دلیل، تصمیم اپل صرفاً یک مسئله فنی یا اقتصادی نیست و میتواند ابعاد سیاسی و ژئوپلیتیکی نیز پیدا کند.
آیا آیفونهای آینده واقعاً حافظه CXMT خواهند داشت؟
فعلاً نمیتوان چنین نتیجهای گرفت. آنچه اکنون میدانیم این است که اپل در حال آزمایش تراشههای CXMT است. این شرکت هنوز استفاده گسترده از این حافظهها را در محصولات تجاری خود تأیید نکرده است.
حتی اگر آزمایشها موفقیتآمیز باشند، ممکن است اپل در نهایت تصمیم بگیرد از این تراشهها فقط در برخی مدلها یا بازارهای خاص، مانند محصولات فروختهشده در چین، استفاده کند. گزارش فعلی نیز اشاره میکند که مذاکرات اولیه بیشتر حول تأمین قطعات برای دستگاههای عرضهشده در بازار چین بوده است.
بنابراین فعلاً نباید انتظار داشت نسل بعدی آیفون یا مک الزاماً با حافظه ساخت CXMT وارد بازار شود.
بحران حافظه چگونه به اپل فشار آورده است؟
اتفاقی که برای اپل در حال رخ دادن است، بخشی از یک روند بزرگتر در صنعت فناوری است.
رشد انفجاری هوش مصنوعی به حجم عظیمی از حافظه برای سرورها و مراکز داده نیاز دارد. شرکتهای فعال در حوزه AI بخش بزرگی از ظرفیت تولید حافظه را به خود اختصاص دادهاند و همین مسئله زنجیره تأمین دستگاههای مصرفی را تحت فشار قرار داده است.
اپل برای محصولاتی مانند iPhone، MacBook و iPad به حافظه پرسرعت و قابلاعتماد نیاز دارد و افزایش قیمت این قطعات مستقیماً روی هزینه تولید اثر میگذارد.
به همین دلیل، حتی اگر CXMT در نهایت تأمینکننده اصلی اپل نشود، بررسی این شرکت نشان میدهد اپل جدیتر از گذشته به دنبال گزینههای جایگزین در زنجیره تأمین حافظه خود است.
اپل بین هزینه، عملکرد و سیاست گرفتار شده است
در ظاهر، اضافه کردن CXMT به فهرست تأمینکنندگان میتواند تصمیمی منطقی باشد؛ اپل یک منبع جدید برای حافظه پیدا میکند و میتواند وابستگی خود را به چند تولیدکننده بزرگ کاهش دهد.
اما در عمل، سه مشکل وجود دارد: قیمت، ظرفیت تولید و محدودیتهای آمریکا.
اگر CXMT نتواند حافظه را ارزانتر عرضه کند، ظرفیت کافی نداشته باشد یا همکاری با آن باعث ایجاد مشکل سیاسی و قانونی شود، مزیت اضافه کردن این شرکت برای اپل بسیار کمتر خواهد شد.
از سوی دیگر، کنار گذاشتن کامل CXMT نیز به معنی چشمپوشی از یکی از معدود تولیدکنندگان بزرگ حافظه چین است؛ آن هم در شرایطی که اپل با افزایش هزینه و کمبود جهانی حافظه مواجه شده است.
جمعبندی
آزمایش حافظههای CXMT توسط اپل را نباید بهعنوان تصمیم قطعی برای استفاده از تراشههای چینی در آیفون و مک تعبیر کرد. این اقدام در حال حاضر بیشتر نشاندهنده تلاش اپل برای تنوعبخشی به زنجیره تأمین و مقابله با بحران جهانی حافظه است.
با این حال، اگر اپل بتواند بر محدودیتهای قانونی و سیاسی غلبه کند و CXMT نیز کیفیت و ظرفیت موردنیاز را ارائه دهد، این همکاری میتواند نقطه عطفی در زنجیره تأمین اپل باشد.
در نهایت، اینکه آیا حافظههای CXMT واقعاً به آیفون و مک راه پیدا میکنند یا نه، به نتیجه آزمایشهای فعلی، مجوزهای آمریکا و توانایی این شرکت چینی برای تأمین حجم موردنیاز اپل بستگی خواهد داشت.
