سالهاست شایعات مختلفی درباره ساخت یک دستگاه تاشو توسط اپل منتشر میشود؛ محصولی که گاهی بهعنوان یک آیپد تاشو، گاهی یک مک تاشو و حتی در برخی گزارشها بهعنوان ترکیبی از مک و آیپد توصیف شده است. با این حال، هنوز هیچکدام از این ایدهها به یک محصول تجاری تبدیل نشدهاند. حالا 9to5Mac در تحلیلی تازه معتقد است که حتی اگر اپل فعلاً توسعه نسل اول چنین محصولی را به تعویق انداخته باشد، این به معنی لغو کامل پروژه نیست و احتمالاً در نهایت شاهد یک Mac کاملاً تاشو و تمامصفحه خواهیم بود.
این تحلیل در شرایطی مطرح شده که پیشتر گزارشهایی منتشر شده بود مبنی بر اینکه پروژه یک دستگاه تاشو با طراحی صدفی، که زمانی یکی از اولویتهای جان ترنوس، مدیرعامل جدید اپل، بوده، کنار گذاشته شده است. با این حال، بن لاوجوی، نویسنده 9to5Mac، معتقد است تعبیر «لغو شدن» درباره این پروژه دقیق نیست و احتمالاً اپل فعلاً توسعه آن را به آینده موکول کرده است. او در عین حال تأکید میکند که دستگاه موردنظر هنوز فاصله زیادی با مرحله تولید انبوه دارد.
چرا مک تاشو هنوز آماده عرضه نیست؟
مشکل اصلی از نگاه نویسنده فقط ساختن یک نمایشگر تاشو نیست. اگر قرار باشد اپل یک مک تاشو واقعی بسازد، باید بتواند تجربهای ایجاد کند که در حالت بسته شبیه یک لپتاپ باشد و در حالت باز، به یک نمایشگر بزرگ و یکپارچه تبدیل شود. چنین محصولی در حالت لپتاپ به نوعی کیبورد نیاز دارد، اما اگر نمایشگر بتواند تا شود و تمام سطح داخلی دستگاه را تشکیل دهد، دیگر یک کیبورد فیزیکی ثابت با طراحی امروزی چندان منطقی نخواهد بود.
در همین نقطه، مسئله اصلی مطرح میشود: کیبورد مجازی فعلی برای تایپ طولانی و حرفهای هنوز جایگزین مناسبی برای کیبورد فیزیکی نیست. لمس یک سطح شیشهای یا نمایشگر تخت، بازخورد حرکتی و حس فیزیکی کلیدها را در اختیار کاربر قرار نمیدهد و کاربرانی که با لمس تایپ میکنند نیز برای پیدا کردن جای کلیدها به برجستگی و فاصله فیزیکی آنها متکی هستند. به همین دلیل، ساخت یک Mac تمامصفحه و تاشو مستلزم حل مشکلی است که فراتر از فناوری نمایشگر قرار دارد.
شاید نسل اول مک تاشو با کیبوردی متفاوت از راه برسد
یکی از ایدههایی که 9to5Mac برای حل این مشکل مطرح میکند، کیبوردهای سختافزاری پویا یا Dynamic Keyboards است. در چنین سیستمی، کلیدها همچنان فیزیکی خواهند بود، اما ظاهر و عملکرد آنها میتواند بر اساس برنامهای که کاربر اجرا میکند تغییر کند. برای نمونه، کلیدهای یک کیبورد در زمان استفاده از Final Cut Pro میتوانند کنترلهای مناسب تدوین را نمایش دهند و هنگام اجرای یک برنامه دیگر، چیدمان متفاوتی داشته باشند.
نمونههایی از این ایده پیشتر نیز ساخته شدهاند. 9to5Mac به تلاشهایی مانند Sonder Keyboard اشاره میکند که از نمایشگرهای کوچک E-Ink روی کلیدها استفاده میکرد تا برچسب و عملکرد کلیدها را تغییر دهد. با این حال، این فناوری هنوز به شکل گسترده وارد بازار نشده و بیشتر در پروژهها و کاربردهای خاص دیده میشود.
چنین کیبوردی میتواند یک مرحله میانی مهم باشد؛ یعنی اپل ابتدا کیبوردی بسازد که نسبت به مدلهای امروزی تطبیقپذیرتر باشد و بعد در آینده، زمانی که فناوری به اندازه کافی پیشرفته شد، به سمت حذف کامل کلیدهای فیزیکی حرکت کند.
رویای کیبورد کاملاً نرم اپل
هدف نهایی که نویسنده تصور میکند، یک Soft Keyboard کاملاً دیجیتال است؛ سطحی انعطافپذیر که هنگام لمس بتواند حس فشرده شدن یک کلید واقعی را به کاربر منتقل کند. چنین سیستمی باید همزمان سه مشکل را حل کند: راحتی تایپ، ارائه بازخورد لمسی و امکان تشخیص محل کلیدها با لمس انگشت.
جالب اینکه اپل پیشتر پتنتهایی برای روشهای مختلف حل این مشکلات ثبت کرده است. یکی از ایدهها استفاده از نمایشگر انعطافپذیری است که بتواند در محل هر کلید کمی تغییر شکل دهد. راه دیگر ترکیب این تغییر شکل با موتورهای هپتیک است تا کاربر علاوه بر تغییر فیزیکی سطح، بازخورد لرزشی نیز دریافت کند. برای مشکل تشخیص محل کلیدها نیز در یکی از پتنتهای اپل از تغییر بافت سطح از طریق بار الکتریکی صحبت شده است؛ به شکلی که یک سطح تخت بتواند از نظر لمسی حسی شبیه کلیدهای فیزیکی ایجاد کند.
البته این موارد فعلاً پتنت و فناوریهای تحقیقاتی هستند و هیچ تضمینی وجود ندارد که همه آنها روزی در یک محصول تجاری اپل استفاده شوند.
یک فناوری جالب برای ایجاد کلیدهای برجسته روی نمایشگر
در کنار پتنتهای اپل، 9to5Mac به پژوهشهای دانشگاه Carnegie Mellon در سال 2023 نیز اشاره میکند. پژوهشگران این دانشگاه روشی بر پایه پمپهای الکترواسمزی بسیار باریک معرفی کردند که میتواند با حرکت دادن مایع، برجستگیهایی روی یک سطح انعطافپذیر ایجاد کند. این فناوری در تئوری میتواند دکمههایی فیزیکی و برجسته را روی سطحی ایجاد کند که در حالت عادی تخت است.
اگر چنین فناوریهایی در آینده به اندازه کافی کوچک، سریع، قابلاعتماد و بادوام شوند، میتوانند یکی از موانع بزرگ مک تاشو را برطرف کنند: ایجاد تجربهای که در حالت لپتاپ واقعاً بتوان با آن تایپ کرد و در حالت تبلت، همان سطح به یک نمایشگر بزرگ و یکپارچه تبدیل شود.
ترکپد مک یک نمونه از چیزی است که اپل میتواند انجام دهد
یکی از جالبترین استدلالهای این تحلیل به Force Touch Trackpad مکبوک مربوط میشود. ترکپدهای جدید مکبوک برخلاف تصور رایج، برای ایجاد حس کلیک الزاماً به یک مکانیزم مکانیکی سنتی متکی نیستند و با کمک سیستم هپتیک، احساس فشار و کلیک را شبیهسازی میکنند. از دید نویسنده، اگر اپل توانسته تجربه کلیک یک ترکپد تخت را آنقدر طبیعی کند که کاربر تفاوت آن را با یک مکانیزم مکانیکی واقعی احساس نکند، در آینده میتواند همین رویکرد را در کیبورد نیز به کار بگیرد.
این بخش البته بیشتر یک استدلال تحلیلی از سوی نویسنده 9to5Mac است و نباید آن را بهعنوان برنامه رسمی اپل در نظر گرفت.
مک تاشو در نهایت چه شکلی خواهد داشت؟
اگر این فناوریها در نهایت به بلوغ برسند، نتیجه میتواند دستگاهی باشد که در حالت بسته شبیه یک MacBook صدفی است، اما سطح داخلی آن تقریباً کاملاً از نمایشگر تشکیل شده است. در حالت استفاده به عنوان لپتاپ، نیمه پایینی میتواند یک کیبورد مجازی با بازخورد فیزیکی باشد؛ اما وقتی کاربر به نمایشگر بزرگ نیاز دارد، دستگاه کاملاً باز میشود و دو نیمه نمایشگر کنار یکدیگر قرار میگیرند تا سطحی بسیار بزرگتر ایجاد شود.
در چنین سناریویی، یک Mac تاشو میتواند هم نقش لپتاپ را ایفا کند و هم در حالت باز به یک نمایشگر بزرگ برای تماشای فیلم، طراحی با Apple Pencil یا کارهای خلاقانه تبدیل شود. این همان ایدهای است که باعث شده شایعات مربوط به مک تاشو در سالهای گذشته بارها دوباره مطرح شوند.
آیا مک تاشو واقعاً در راه است؟
در حال حاضر نمیتوان با اطمینان گفت که اپل چه زمانی چنین محصولی را معرفی خواهد کرد یا حتی نسخه نهایی آن دقیقاً چه شکلی خواهد داشت. آنچه فعلاً میدانیم این است که در طول سالهای گذشته گزارشها و پتنتهای متعددی به علاقه اپل به دستگاههای تاشو اشاره کردهاند، اما هیچ معرفی رسمی از سوی شرکت انجام نشده است. تحلیل جدید 9to5Mac نیز بیشتر بر این دیدگاه استوار است که پروژه احتمالاً متوقف نشده، بلکه فناوری موردنیاز برای ساخت محصولی که از نظر تجربه کاربری واقعاً شایسته نام Mac باشد هنوز آماده نیست.
بنابراین اگر انتظار دارید بهزودی یک MacBook تاشو وارد بازار شود، فعلاً نباید روی چنین اتفاقی حساب کرد. حتی خود نویسنده نیز معتقد است این فناوری سالها با عرضه فاصله دارد. نکته اصلی اینجاست که مسئله دیگر صرفاً ساخت یک لولای تاشو یا نمایشگر انعطافپذیر نیست؛ اپل باید تعریف کاملاً جدیدی از «کیبورد» و تجربه استفاده از Mac ایجاد کند. اگر این مشکل حل شود، احتمالاً مسیر برای ساخت یک Mac تمامصفحه و تاشو بسیار هموارتر خواهد شد.
