اپل در اتحادیه اروپا ساختار جدیدی برای کارمزدهای App Store و توزیع اپلیکیشنها معرفی کرده است. این تغییرات در راستای اجرای الزامات Digital Markets Act یا DMA انجام شده و به گفته اپل، پس از همکاری نزدیک با کمیسیون اروپا طراحی شدهاند. هدف اصلی این تغییرات، سادهتر کردن ساختار هزینهها و حل اختلافات چندساله اپل با اتحادیه اروپا بر سر شرایط تجاری، پرداختهای خارج از App Store و توزیع جایگزین اپلیکیشنهاست.
موضوع از آنجا اهمیت پیدا میکند که کمیسیون اروپا پیشتر اپل را به دلیل محدودیتهایی که برای توسعهدهندگان در اطلاعرسانی و هدایت کاربران به گزینههای پرداخت خارج از App Store اعمال میکرد، ناقض DMA تشخیص داده بود. کمیسیون اروپا در سال 2025 اپل را به پرداخت 500 میلیون یورو جریمه کرد و از شرکت خواست محدودیتهای مربوط به Anti-Steering را برطرف کند.
ساختار جدید کارمزدهای اپل چگونه است؟
مهمترین تغییر، جایگزین شدن Core Technology Fee با سازوکاری جدید به نام Core Technology Commission است. در مدل قبلی، برخی توسعهدهندگان و اپلیکیشنهایی که از حد مشخصی از نصب عبور میکردند، باید به ازای هر نصب مشمول هزینهای میشدند؛ مدلی که یکی از نقاط اصلی اختلاف اپل و اتحادیه اروپا بود.
در ساختار جدید، Core Technology Commission بهصورت یک کمیسیون 5 درصدی از تراکنشهای دیجیتال برای اپلیکیشنهایی که خارج از App Store توزیع میشوند، محاسبه خواهد شد. به این ترتیب، بهجای پرداخت هزینه ثابت به ازای نصب، میزان هزینه مستقیماً با تراکنشهای دیجیتال مرتبط خواهد بود.
این تغییر میتواند برای توسعهدهندگانی که اپلیکیشنهای خود را از طریق مارکتپلیسهای جایگزین یا مستقیماً از وب توزیع میکنند اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا هزینه آنها دیگر بر اساس تعداد نصب تعیین نمیشود.
دو هزینه دیگر نیز حذف میشوند
اپل علاوه بر تغییر Core Technology Fee، دو هزینه دیگر را نیز در شرایط تجاری جدید حذف کرده است: Initial Acquisition Fee و Store Services Fee.
این موضوع باعث میشود ساختار جدید نسبت به مدل قبلی سادهتر شود و توسعهدهندگان هنگام انتخاب روش توزیع اپلیکیشن، هزینههای کمتری را در نظر بگیرند. اپل اعلام کرده که هدف از این مدل، ایجاد یک ساختار واحد و قابلفهمتر برای کسبوکارهایی است که در بازار اروپا فعالیت میکنند.
کمیسیون App Store هم تغییر میکند
تغییرات فقط به اپلیکیشنهایی که خارج از App Store توزیع میشوند محدود نیست. اپل همچنین نرخهای کمیسیون مربوط به فروش کالاها و خدمات دیجیتال را در شرایط تجاری جدید تغییر داده است.
طبق ساختار جدید، توسعهدهندگان بر اساس روش توزیع و نحوه انجام تراکنش، مشمول نرخهای متفاوتی خواهند بود. در نتیجه، دیگر نمیتوان مدل کارمزد App Store در اروپا را صرفاً با همان نرخ سنتی 15 یا 30 درصدی که سالها با نام اپل شناخته میشد، توضیح داد.
این مدل جدید بخشی از تلاش اپل برای ایجاد شرایطی است که هم با قوانین اروپا سازگار باشد و هم همچنان امکان دریافت درآمد از اکوسیستم نرمافزاری خود را حفظ کند.
چرا اپل مجبور به تغییر شد؟
ریشه این تغییرات به Digital Markets Act اتحادیه اروپا بازمیگردد. این قانون با هدف محدود کردن قدرت شرکتهای بزرگ فناوری و افزایش رقابت در بازارهای دیجیتال ایجاد شده است.
در مورد اپل، یکی از مهمترین بخشهای DMA به توسعهدهندگان اجازه میدهد کاربران را از طریق اپلیکیشن به گزینههای خرید خارج از App Store هدایت کنند. کمیسیون اروپا معتقد بود شرایط تجاری قبلی اپل این امکان را بیش از حد محدود میکرد و باعث میشد توسعهدهندگان و کاربران نتوانند بهطور کامل از گزینههای جایگزین و گاهی ارزانتر استفاده کنند.
کمیسیون اروپا همچنین درباره شرایط مربوط به Alternative App Marketplaces و توزیع مستقیم اپلیکیشنها از طریق وب نیز نگرانیهایی داشت. هدف DMA در این بخش، کاهش وابستگی توسعهدهندگان به App Store و ایجاد امکان فعالیت کانالهای توزیع جایگزین در اکوسیستم iOS است.
آیا توسعهدهندگان اروپایی از این تغییرات سود میبرند؟
برای بسیاری از توسعهدهندگان، پاسخ احتمالاً مثبت است؛ بهخصوص برای شرکتهایی که به دنبال استفاده از Alternative App Marketplace یا توزیع مستقیم اپلیکیشن از طریق وب هستند.
حذف Initial Acquisition Fee و Store Services Fee و جایگزینی Core Technology Fee با کمیسیون 5 درصدی میتواند هزینههای مربوط به توزیع خارج از App Store را قابل پیشبینیتر کند. در عین حال، توسعهدهندگان همچنان باید شرایط و الزامات فنی و تجاری اپل را رعایت کنند.
از طرف دیگر، این تغییرات به معنی حذف کامل کارمزدهای اپل نیست. اپل همچنان از تراکنشهای دیجیتال درآمد خواهد داشت و بسته به روش توزیع اپلیکیشن، کمیسیون دریافت میکند.
واکنش اتحادیه اروپا و Epic Games
کمیسیون اروپا از تغییرات جدید استقبال کرده است، اما همه طرفها از ساختار جدید راضی نیستند. Epic Games که یکی از منتقدان جدی سیاستهای App Store اپل محسوب میشود، نسبت به برخی هزینههای جدید واکنش منفی نشان داده و آنها را نوعی «junk fee» توصیف کرده است.
این اختلافنظر نشان میدهد که تغییرات جدید لزوماً به معنی پایان تمام اختلافات اپل و توسعهدهندگان نیست. در واقع، بحث اصلی همچنان بر سر این است که آیا هزینههایی که اپل پس از باز شدن اکوسیستم iOS دریافت میکند، واقعاً متناسب با خدمات ارائهشده هستند یا خیر.
این تغییرات فقط مربوط به اروپا هستند
نکته مهم برای کاربران عادی این است که این تغییرات در درجه اول شرایط تجاری اپل در اتحادیه اروپا را هدف قرار دادهاند و به معنای تغییر عمومی مدل App Store در سراسر جهان نیستند.
اپل همچنان در سایر بازارها ساختارهای متفاوتی برای کمیسیون و توزیع اپلیکیشنها دارد. بنابراین اگر کاربر آیفون خارج از اتحادیه اروپا هستید، نباید انتظار داشته باشید که این تغییرات بهطور مستقیم روی قیمت اپلیکیشنها یا خریدهای درونبرنامهای شما تأثیر بگذارد.
یک تغییر بزرگ در مدل تجاری App Store
اقدام جدید اپل را باید فراتر از یک کاهش ساده کارمزد در نظر گرفت. این شرکت در واقع در حال تغییر مدل اقتصادی توزیع اپلیکیشن در اروپا است؛ مدلی که در آن App Store دیگر تنها مسیر توزیع اپلیکیشنهای iPhone نیست و توسعهدهندگان میتوانند از فروشگاههای جایگزین یا توزیع مستقیم از وب نیز استفاده کنند.
در عین حال، اپل تلاش کرده است با ایجاد Core Technology Commission و سایر هزینههای جدید، بخشی از درآمد خود را از تراکنشهای دیجیتال حفظ کند. به همین دلیل، این تغییر را میتوان نوعی مصالحه میان مدل تجاری اپل و الزامات رقابتی اتحادیه اروپا دانست.
در نهایت، مهمترین نتیجه این تصمیم برای کاربران اروپایی، افزایش آزادی انتخاب در نحوه توزیع و خرید اپلیکیشنها است؛ در حالی که اپل همچنان تلاش میکند کنترل اقتصادی خود بر اکوسیستم نرمافزاری iPhone را تا حد امکان حفظ کند. اینکه این مدل جدید در عمل تا چه اندازه رقابت را افزایش میدهد و آیا توسعهدهندگان واقعاً هزینه کمتری پرداخت خواهند کرد، به میزان استفاده از فروشگاههای جایگزین و توزیع مستقیم در ماههای آینده بستگی خواهد داشت.
