دولت آمریکا موضع خود را درباره زنجیره تأمین اپل سختتر کرده و حالا Howard Lutnick، وزیر بازرگانی آمریکا، میگوید ایالات متحده با خرید تراشههای حافظه ساخت چین توسط اپل مخالف است. این اظهارنظر در شرایطی مطرح شده که اپل تلاش میکند تولید و زنجیره تأمین محصولات خود را بیش از گذشته به آمریکا و کشورهای متحد این کشور نزدیک کند، اما همچنان برای تأمین برخی قطعات به تولیدکنندگان آسیایی وابسته است.
موضوع از زمانی جدیتر شد که گزارشهایی درباره احتمال استفاده اپل از تراشههای حافظه شرکت چینی YMTC در برخی محصولات مطرح شد. YMTC یکی از بزرگترین تولیدکنندگان تراشههای حافظه NAND در چین است و پیشتر نیز نام این شرکت در گزارشهایی درباره زنجیره تأمین احتمالی اپل مطرح شده بود. استفاده از تراشههای ساخت چین میتواند برای اپل از نظر هزینه و تنوع زنجیره تأمین جذاب باشد، اما همزمان آن را در معرض فشارهای سیاسی و تجاری واشنگتن قرار میدهد.
چرا آمریکا با YMTC مخالف است؟
دلیل اصلی مخالفت آمریکا به سیاستهای واشنگتن در قبال صنعت نیمهرساناهای چین برمیگردد. دولت آمریکا طی سالهای اخیر محدودیتهای مختلفی را برای جلوگیری از دسترسی برخی شرکتهای چینی به فناوریهای پیشرفته نیمهرسانا اعمال کرده و تلاش کرده وابستگی زنجیره تأمین فناوریهای حساس به چین را کاهش دهد.
Howard Lutnick در گفتوگو با CNBC در پاسخ به پرسشی درباره استفاده اپل از حافظه ساخت چین، موضعی صریح گرفت و گفت آمریکا نمیخواهد اپل از تراشههای حافظه چینی استفاده کند. این اظهارنظر الزاماً به معنای وضع یک ممنوعیت قانونی جدید برای اپل نیست، اما نشان میدهد چنین تصمیمی میتواند با مخالفت جدی دولت آمریکا مواجه شود.
YMTC نیز به دلیل نگرانیهای امنیتی و ارتباط با ساختار صنعتی چین، سالهاست زیر ذرهبین واشنگتن قرار دارد. نام این شرکت در فهرستهای محدودکننده دولت آمریکا قرار گرفته و همین موضوع همکاری مستقیم شرکتهای آمریکایی با آن را پیچیدهتر میکند.
اپل چرا به سراغ حافظه چینی رفته است؟
یکی از دلایل اصلی، هزینه است. تراشههای حافظه NAND بخش مهمی از هزینه ساخت دستگاههایی مانند آیفون، آیپد و مک را تشکیل میدهند و قیمت این قطعات میتواند تأثیر مستقیمی بر هزینه نهایی تولید داشته باشد. اگر یک تولیدکننده بتواند حافظهای با کیفیت قابل قبول را با قیمت پایینتر تأمین کند، استفاده از آن میتواند به کاهش هزینههای زنجیره تأمین کمک کند.
اپل طی سالهای گذشته معمولاً حافظه مورد نیاز خود را از شرکتهایی مانند Samsung، SK hynix، Kioxia و Micron تأمین کرده است. ورود YMTC به این زنجیره میتوانست تنوع بیشتری ایجاد کند و وابستگی اپل به چند تأمینکننده محدود را کاهش دهد.
از سوی دیگر، YMTC در سالهای اخیر پیشرفت قابل توجهی در فناوری حافظه NAND داشته است. این شرکت با توسعه معماریهای جدید حافظه توانسته فاصله خود را با برخی رقبای بزرگ بینالمللی کاهش دهد و همین موضوع آن را به گزینهای بالقوه برای شرکتهایی مانند اپل تبدیل کرده است.
این موضوع برای آیفون چه معنایی دارد؟
در کوتاهمدت، احتمالاً کاربران عادی تفاوت مستقیمی احساس نخواهند کرد. مسئله اصلی پشت صحنه و مربوط به زنجیره تأمین است.
اگر اپل مجبور شود استفاده از حافظه چینی را کنار بگذارد، احتمالاً باید ظرفیت مورد نیاز خود را از تأمینکنندگان دیگر تأمین کند. این اتفاق میتواند هزینه تولید را افزایش دهد، بهخصوص اگر بازار جهانی NAND همزمان با افزایش تقاضا یا محدودیت عرضه مواجه باشد.
این افزایش هزینه لزوماً به معنای گران شدن فوری آیفون نیست. اپل میتواند بخشی از هزینه اضافه را خودش جذب کند یا با مدیریت زنجیره تأمین آن را کاهش دهد. اما در صورت افزایش شدید قیمت قطعات، فشار بیشتری بر حاشیه سود یا قیمت نهایی محصولات وارد خواهد شد.
این مسئله بهخصوص در شرایطی اهمیت پیدا میکند که اپل همزمان در حال افزایش سرمایهگذاری در تولید داخل آمریکاست.
اپل بین آمریکا و چین گیر افتاده است
یکی از چالشهای بزرگ اپل در سالهای اخیر همین تعادل میان بازار چین، زنجیره تأمین آسیایی و فشارهای سیاسی آمریکا بوده است.
چین همچنان یکی از مهمترین بازارهای اپل و در عین حال یکی از مراکز اصلی تولید و تأمین قطعات محصولات این شرکت است. اپل نمیتواند بهسادگی وابستگی خود به چین را از بین ببرد، اما واشنگتن نیز فشار بیشتری برای انتقال زنجیره تأمین شرکتهای فناوری به آمریکا و کشورهای متحد خود وارد میکند.
اپل در همین راستا سرمایهگذاریهای قابل توجهی در آمریکا انجام داده و تلاش کرده تولید برخی قطعات و محصولات پیشرفته را به این کشور منتقل کند. اما ساخت یک زنجیره تأمین کاملاً آمریکایی برای محصولی مانند آیفون بسیار دشوار و پرهزینه است.
به همین دلیل، تصمیمی مانند استفاده از تراشه حافظه YMTC تنها یک انتخاب فنی یا اقتصادی نیست؛ بلکه میتواند به یک موضوع ژئوپلیتیکی تبدیل شود.
آیا اپل واقعاً از حافظه YMTC استفاده خواهد کرد؟
فعلاً باید با احتیاط صحبت کرد. گزارشها درباره استفاده احتمالی اپل از تراشههای YMTC به معنای آن نیست که تمام مدلهای آینده آیفون یا دیگر محصولات اپل حتماً از حافظه این شرکت استفاده خواهند کرد.
از طرف دیگر، اظهارات وزیر بازرگانی آمریکا نیز لزوماً به معنای آن نیست که اپل رسماً مجبور شده چنین قراردادی را لغو کند. اینکه آیا محدودیت رسمی جدیدی وضع خواهد شد یا اپل صرفاً تحت فشار سیاسی قرار خواهد گرفت، به تصمیمهای بعدی دولت آمریکا و خود اپل بستگی دارد.
اما پیام اصلی واشنگتن کاملاً روشن است: دولت آمریکا نمیخواهد اپل برای قطعات حساس محصولاتش بیش از این به تولیدکنندگان چینی وابسته شود.
اگر این فشار ادامه پیدا کند، اپل احتمالاً مجبور خواهد شد بار دیگر زنجیره تأمین حافظه خود را میان شرکتهایی مانند Micron، Samsung، SK hynix و Kioxia متعادل کند. در نهایت، این تصمیم میتواند روی هزینه تولید، قیمت محصولات و حتی سرعت عرضه نسلهای آینده آیفون تأثیر بگذارد.
برای اپل، ماجرا فقط انتخاب ارزانترین تراشه حافظه نیست؛ این شرکت حالا باید بین قیمت، ظرفیت تولید، کیفیت، امنیت زنجیره تأمین و فشارهای سیاسی آمریکا و چین تعادل برقرار کند. و با توجه به وابستگی عمیق صنعت فناوری به زنجیره تأمین جهانی، احتمالاً چنین چالشهایی در سالهای آینده بیشتر از قبل دیده خواهند شد.
