
اپل موج جدیدی از Threat Notificationهای خود را برای کاربران 110 کشور ارسال کرده است؛ هشدارهایی که به افرادی نمایش داده میشوند که اپل احتمال میدهد بهصورت هدفمند مورد حمله Mercenary Spyware یا جاسوسافزارهای تجاری بسیار پیشرفته قرار گرفتهاند. این هشدارها پنجشنبه ارسال شدند و بخشی از برنامه امنیتی اپل هستند که از سال 2021 آغاز شده است. اپل میگوید از زمان شروع این برنامه، کاربران بیش از 150 کشور را در مجموع از چنین تهدیدهایی مطلع کرده است.
موضوع مهم این است که این هشدار با یک اعلان امنیتی معمولی یا پیام مربوط به ویروس و بدافزارهای عمومی تفاوت دارد. اپل میگوید Mercenary Spyware برای هدف قرار دادن تعداد بسیار محدودی از افراد خاص طراحی میشود و مهاجمان معمولاً منابع مالی و فنی بسیار زیادی در اختیار دارند. چنین حملاتی در گذشته با جاسوسافزارهایی مانند Pegasus مرتبط بودهاند و معمولاً افرادی مانند روزنامهنگاران، فعالان، سیاستمداران و دیپلماتها را هدف قرار دادهاند؛ هرچند اپل اعلام نمیکند حمله دقیقاً توسط چه گروه یا کشوری انجام شده است.
دریافت این هشدار به چه معناست؟
اگر چنین هشداری از طرف اپل دریافت کنید، نباید آن را یک پیام تبلیغاتی یا هشدار معمولی در نظر بگیرید. اپل میگوید Threat Notificationهای آن هشدارهای با سطح اطمینان بالا هستند که نشان میدهند یک کاربر احتمالاً بهطور مشخص هدف حمله جاسوسافزاری قرار گرفته است. البته این هشدار بهتنهایی به این معنا نیست که مهاجم حتماً موفق شده تمام اطلاعات دستگاه را سرقت کند؛ بلکه نشان میدهد اپل فعالیتی را شناسایی کرده که با یک حمله هدفمند و بسیار پیشرفته سازگار است.
اپل برای جلوگیری از سوءاستفاده از این سیستم نیز جزئیات دقیقی درباره اینکه چه نشانههایی باعث فعال شدن هشدار میشوند منتشر نمیکند. دلیل این موضوع روشن است: اگر مهاجمان بدانند اپل دقیقاً چه رفتارهایی را شناسایی میکند، میتوانند روشهای خود را تغییر دهند و احتمال شناسایی شدن را کاهش دهند.
چگونه مطمئن شویم هشدار واقعی است؟
این بخش بسیار مهم است، چون مجرمان سایبری میتوانند پیامهای جعلی شبیه هشدار اپل ارسال کنند.
اپل تأکید میکند که Threat Notification واقعی هرگز از شما نمیخواهد روی لینکی کلیک کنید، فایلی را باز کنید، برنامه یا پروفایلی نصب کنید یا رمز عبور و کد تأیید Apple Account خود را در اختیار کسی قرار دهید. برای بررسی صحت هشدار، مستقیماً وارد حساب خود در سایت رسمی اپل شوید. اگر واقعاً برای شما Threat Notification صادر شده باشد، هشدار در بالای صفحه حساب شما نمایش داده خواهد شد.
بنابراین اگر ایمیلی دریافت کردید که ادعا میکند «آیفون شما هک شده» و از شما میخواهد روی لینکی کلیک کنید یا اطلاعات حساب را وارد کنید، به همان پیام اعتماد نکنید.
اپل چه کاری را توصیه میکند؟
اگر واقعاً Threat Notification دریافت کردهاید، اپل توصیه میکند موضوع را جدی بگیرید و در سریعترین زمان ممکن اقدامات امنیتی لازم را انجام دهید. اولین قدم، بهروزرسانی تمام دستگاههای اپل به آخرین نسخه نرمافزار است؛ زیرا آپدیتهای امنیتی میتوانند آسیبپذیریهایی را که مهاجمان برای نفوذ استفاده میکنند برطرف کنند. فعال کردن احراز هویت دومرحلهای برای Apple Account و استفاده از رمز عبور قوی و منحصربهفرد نیز توصیه میشود.
اپل همچنین توصیه میکند کاربران دریافتکننده هشدار، در صورت امکان از متخصصان امنیت سایبری کمک بگیرند. شرکت به Digital Security Helpline متعلق به Access Now نیز بهعنوان یکی از منابع کمک اضطراری برای افرادی که هدف چنین حملاتی قرار گرفتهاند اشاره میکند.
Lockdown Mode؛ لایه امنیتی جدیتر
یکی از مهمترین توصیههای اپل برای افرادی که احتمال میدهند هدف یک حمله بسیار پیشرفته قرار گرفتهاند، فعال کردن Lockdown Mode است.
Lockdown Mode یک حالت امنیتی ویژه در iPhone، iPad و Mac است که برای مقابله با حملات بسیار پیچیده طراحی شده است. فعال کردن آن باعث میشود برخی قابلیتها، وبسایتها و روشهای ارتباطی دستگاه محدود شوند تا سطح حمله احتمالی کاهش پیدا کند. در واقع کاربر بخشی از امکانات عادی دستگاه را فدای امنیت بیشتر میکند.
برای فعال کردن آن در آیفون، میتوانید به مسیر زیر بروید:
Settings → Privacy & Security → Lockdown Mode
سپس گزینه Turn On Lockdown Mode را انتخاب کنید. اپل تأکید میکند این قابلیت برای اکثر کاربران ضروری نیست و بیشتر برای افرادی طراحی شده که احتمال میدهند بهطور خاص هدف حملات بسیار پیشرفته قرار گرفتهاند.
آیا کاربران عادی باید نگران باشند؟
احتمالاً نه. اپل صراحتاً میگوید اکثریت بسیار بزرگ کاربران هرگز هدف چنین حملاتی قرار نمیگیرند. Mercenary Spyware برخلاف بدافزارهای معمولی، برای آلوده کردن تعداد زیادی از کاربران طراحی نشده است؛ بلکه مهاجم منابع قابل توجهی را برای هدف قرار دادن افراد خاص صرف میکند.
بنابراین اگر چنین هشداری دریافت نکردهاید، نیازی نیست صرفاً به دلیل انتشار این خبر وارد حالت اضطراب شوید یا فوراً Lockdown Mode را فعال کنید. همان اقدامات امنیتی معمول، مانند نصب آپدیتها، استفاده از احراز هویت دومرحلهای، انتخاب رمزهای قوی و خودداری از باز کردن لینکها و فایلهای مشکوک، همچنان بهترین راهکار برای اکثر کاربران هستند.
با این حال، موج جدید هشدارهای اپل نشان میدهد که جاسوسافزارهای تجاری پیشرفته همچنان یک تهدید واقعی و جهانی هستند. اینکه اپل در این مرحله به کاربران 110 کشور هشدار داده و از سال 2021 تاکنون افراد بیش از 150 کشور را در مجموع مطلع کرده، نشان میدهد این حملات محدود به یک منطقه خاص نیستند و همچنان در حال تکامل هستند.
برای کاربران عادی، مهمترین نکته این است: اگر هشدار رسمی اپل را دریافت کردید، آن را جدی بگیرید؛ اگر هشدار دریافت نکردهاید، نیازی به نگرانی بیش از حد نیست، اما بهروزرسانی دستگاه و رعایت اصول امنیتی را جدی بگیرید.