اپل در تازهترین اقدام خود در پرونده حقوقی Epic Games، پیشنهاد رسمیاش برای دریافت کمیسیون از خریدهایی که کاربران از طریق لینکهای داخل اپلیکیشن و خارج از App Store انجام میدهند را به دادگاه ارائه کرده است. بر اساس این پیشنهاد، اپل میخواهد بسته به نوع اپلیکیشن، بین 5 تا 15 درصد از این تراکنشها دریافت کند؛ حتی در شرایطی که پرداخت مستقیماً روی وبسایت توسعهدهنده انجام میشود و اپل پردازشکننده تراکنش نیست.
این پیشنهاد در ادامه همان اختلاف چندساله اپل و Epic بر سر قوانین App Store مطرح شده است. موضوع اصلی این است که آیا اپل میتواند از خریدی که خارج از سیستم پرداخت خود انجام میشود مبلغی دریافت کند یا خیر؛ مسئلهای که حالا دادگاه باید درباره میزان منطقی این هزینه تصمیم بگیرد.
اپل دقیقاً چه کمیسیونی پیشنهاد کرده است؟
پیشنهاد اپل برای اپلیکیشنهای آمریکایی یک نرخ ثابت ندارد و بر اساس نوع برنامه متفاوت است. برای اپلیکیشنهای معمولی، نرخ پیشنهادی 15 درصد است؛ یعنی نصف کمیسیون استاندارد 30 درصدی که اپل برای بسیاری از خریدهای درونبرنامهای دریافت میکند.
برای برنامههایی که در News Partner Program، Video Partner Program و Mini Apps Partner Program قرار دارند، همچنین تمدید اشتراکها، نرخ پیشنهادی 10 درصد است. توسعهدهندگان حاضر در Small Business Program نیز با نرخ 5 درصد مواجه خواهند شد؛ این برنامه معمولاً شامل توسعهدهندگانی میشود که درآمد سالانه آنها کمتر از 1 میلیون دلار است.
برای مثال، اگر کاربری از داخل اپلیکیشن Spotify روی لینکی بزند که او را به وبسایت Spotify ببرد و سپس اشتراک خود را از آنجا خریداری کند، طبق پیشنهاد اپل Spotify باید 15 درصد از مبلغ آن تراکنش را به اپل پرداخت کند. بنابراین حتی در شرایطی که فرآیند پرداخت خارج از App Store انجام میشود، اپل همچنان سهمی از آن دریافت خواهد کرد.
چرا اپل اصلاً باید از پرداخت خارجی پول بگیرد؟
استدلال اپل این است که حتی زمانی که پرداخت خارج از App Store انجام میشود، توسعهدهنده همچنان از پلتفرم App Store و اکوسیستم اپل برای دسترسی به کاربر استفاده میکند. اپل میگوید کمیسیون پیشنهادی بر اساس تحلیل کارشناسان محاسبه شده و در واقع هزینهای برای ارزشی است که App Store در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد.
اما مشکل اصلی اینجاست که دادگاه تجدیدنظر پیشتر گفته بود هزینهای که اپل میتواند دریافت کند باید به هزینههای مستقیم و ضروری مربوط به فراهم کردن امکان Link-out محدود شود. در چنین چارچوبی، رقم مورد نظر اپل میتواند بسیار بیشتر از چیزی باشد که دادگاه در نظر دارد. حتی خود اپل در اسناد مربوط به پرونده پذیرفته که هزینههای مستقیم آن برای این فرایند عملاً بسیار ناچیز است.
به همین دلیل، اختلاف فعلی دیگر فقط بر سر این نیست که «آیا اپل باید پول بگیرد یا نه»؛ بحث اصلی این است که ارزش استفاده از اکوسیستم App Store چگونه باید محاسبه شود و آیا چنین ارزشی میتواند مبنای دریافت درصدی از فروش خارج از App Store قرار بگیرد یا خیر.
ماجرا از پرونده Epic شروع شد
ریشه این اختلاف به سال 2020 بازمیگردد؛ زمانی که Epic Games در Fortnite سیستم پرداخت مستقیم خود را فعال کرد و تلاش کرد کاربران را به پرداخت خارج از سیستم Apple هدایت کند. اپل در واکنش Fortnite را از App Store حذف کرد و Epic نیز از اپل شکایت کرد.
در ادامه، دادگاه اپل را ملزم کرد اجازه دهد توسعهدهندگان کاربران را به گزینههای پرداخت خارج از App Store هدایت کنند. اپل بعدها سیستمی ایجاد کرد که در آن برای این نوع خریدها نیز هزینههایی دریافت میکرد، اما Yvonne Gonzalez Rogers، قاضی پرونده، در سال 2025 این رویکرد را نقض حکم دادگاه تشخیص داد و اپل را به دلیل عدم اجرای صحیح دستور قضایی در وضعیت تحقیر دادگاه قرار داد.
در نتیجه، اپل از آوریل 2025 اجازه دریافت کمیسیون برای خریدهایی که از طریق این لینکهای خارجی انجام میشوند را از دست داد. دادگاه تجدیدنظر بعداً اصل این تصمیم را تأیید کرد، اما گفت اپل میتواند در حد هزینههای ضروری مربوط به این فرایند، مبلغی دریافت کند. حالا دادگاه بدوی باید تعیین کند این مبلغ دقیقاً چقدر باشد.
Epic با پیشنهاد اپل مخالف است
طبیعی است که Epic Games با پیشنهاد 15 درصدی اپل موافق نباشد. از نگاه Epic، دریافت چنین درصدی برای خریدی که خارج از سیستم پرداخت App Store انجام میشود، با تصمیم دادگاه تجدیدنظر سازگار نیست.
اگر دادگاه نهایتاً نرخ بسیار پایینتری تعیین کند، توسعهدهندگان میتوانند کاربران را با هزینه بسیار کمتری به سیستمهای پرداخت خارجی هدایت کنند. چنین شرایطی میتواند درآمد اپل از App Store را تحت تأثیر قرار دهد، زیرا شرکتهایی که فروش و اشتراکهای بزرگی دارند، انگیزه بیشتری برای استفاده از پرداخت مستقیم خواهند داشت.
در طرف مقابل، اگر اپل بتواند حتی بخشی از این کمیسیون را حفظ کند، مدل اقتصادی App Store تغییر چندانی نخواهد کرد و توسعهدهندگان همچنان برای فروش خارج از سیستم پرداخت اپل نیز هزینهای پرداخت خواهند کرد.
تصمیم نهایی هنوز گرفته نشده است
پیشنهاد 5 تا 15 درصدی اپل فعلاً تصمیم نهایی دادگاه نیست. دادگاه منطقهای شمال کالیفرنیا باید پیشنهاد اپل را بررسی کند و پاسخ Epic و شواهد کارشناسی دو طرف را نیز در نظر بگیرد. اپل همچنین تلاش کرده بود روند تعیین این کمیسیون تا زمان رسیدگی دیوان عالی آمریکا به پرونده متوقف شود، اما این درخواست پذیرفته نشد.
اهمیت این پرونده فراتر از اختلاف میان Apple و Epic است. اگر اپل مجبور شود برای Link-out فقط هزینههای مستقیم و واقعی دریافت کند، توسعهدهندگان میتوانند بخش بیشتری از پرداختها را به وبسایت خود منتقل کنند. در مقابل، اگر دادگاه پیشنهاد اپل را تا حد زیادی بپذیرد، App Store همچنان میتواند حتی از تراکنشهایی که خارج از سیستم پرداخت آن انجام میشوند درآمد قابل توجهی داشته باشد.
به همین دلیل، تصمیم نهایی دادگاه میتواند یکی از مهمترین اتفاقات سالهای اخیر برای اقتصاد App Store باشد؛ تصمیمی که نهتنها روی اپل و Epic، بلکه روی شرکتهایی مانند Spotify، Netflix و دیگر سرویسهایی که امکان پرداخت مستقیم خارج از اپلیکیشن دارند نیز تأثیر خواهد گذاشت.
