اگر سال‌ها با Adobe Photoshop کار کرده باشید، مهاجرت به یک ویرایشگر دیگر فقط به پیدا کردن نرم‌افزار جدید محدود نمی‌شود. جای ابزارها، پنل‌ها، منوها و حتی میانبرهای صفحه‌کلید بخشی از حافظه عضلانی شما شده‌اند و تغییر محیط کار می‌تواند سرعت انجام کارها را برای مدتی کاهش دهد. GIMP یکی از شناخته‌شده‌ترین جایگزین‌های رایگان و متن‌باز Photoshop است، اما رابط کاربری پیش‌فرض آن با چیزی که کاربران Photoshop به آن عادت دارند تفاوت زیادی دارد.
اینجاست که PhotoGIMP کاربرد پیدا می‌کند. PhotoGIMP یک نرم‌افزار مستقل یا نسخه دیگری از GIMP نیست؛ بلکه یک Patch یا مجموعه تنظیمات آماده است که رابط کاربری GIMP، چیدمان ابزارها و میانبرهای صفحه‌کلید را تا حد زیادی به محیط Photoshop نزدیک می‌کند. به این ترتیب، کاربری که از Photoshop به GIMP مهاجرت می‌کند، لازم نیست از صفر با محل ابزارها و بسیاری از میانبرهای آشنا کنار بیاید.
PhotoGIMP دقیقاً چه چیزی را تغییر می‌دهد؟
PhotoGIMP هسته و قابلیت‌های اصلی GIMP را عوض نمی‌کند، بلکه پیکربندی آن را تغییر می‌دهد. ابزارها و پنل‌ها در موقعیت‌هایی نزدیک‌تر به Photoshop قرار می‌گیرند، فضای کاری برای بوم تصویر بهینه می‌شود و میانبرهای صفحه‌کلید نیز بر اساس میانبرهای Photoshop در ویندوز تنظیم می‌شوند. برای مثال، ساختار میانبرها به گونه‌ای طراحی شده که کاربران Photoshop راحت‌تر بتوانند عادت‌های قبلی خود را در GIMP ادامه دهند؛ در macOS نیز استفاده از Command به‌جای Control ویندوزی در این الگو اهمیت دارد.
در کنار این موارد، PhotoGIMP صفحه شروع اختصاصی، تنظیمات مربوط به چیدمان پنجره‌ها، جای ابزارها، بعضی ترجیحات عمومی و تنظیمات محیط کار را نیز اعمال می‌کند. با این حال، نباید انتظار داشته باشید GIMP بعد از نصب PhotoGIMP به یک نسخه کاملاً مشابه Photoshop تبدیل شود؛ قابلیت‌ها، منوها و نحوه عملکرد بعضی ابزارها همچنان متعلق به GIMP باقی می‌مانند. مزیت اصلی PhotoGIMP این است که فاصله رابط کاربری و حافظه عضلانی بین دو نرم‌افزار را کمتر می‌کند.
GIMP و PhotoGIMP رایگان هستند؟
خود GIMP یک ویرایشگر تصویر رایگان و متن‌باز است که برای Windows، macOS و Linux منتشر می‌شود. نسخه پایدار فعلی GIMP در زمان نگارش این مطلب 3.2.6 است. تیم GIMP نسخه‌های رسمی macOS را برای مک‌های Apple silicon و Intel ارائه می‌کند و دانلود نسخه رسمی باید از وب‌سایت GIMP انجام شود.
PhotoGIMP نیز یک پروژه جامعه‌محور و رایگان است، اما نکته مهم این است که وب‌سایت رسمی مستقلی ندارد و مخزن GitHub پروژه به‌عنوان منبع رسمی آن معرفی شده است. بنابراین بهتر است فایل‌های PhotoGIMP را از مخزن رسمی پروژه دریافت کنید، نه سایت‌های متفرقه‌ای که ممکن است فایل‌های تغییر داده‌شده یا قدیمی را ارائه کنند.
قبل از نصب PhotoGIMP این نکته را جدی بگیرید
- PhotoGIMP با جایگزین کردن بخشی از فایل‌های پیکربندی GIMP کار می‌کند. بنابراین پیش از نصب، بهتر است از پوشه تنظیمات فعلی GIMP نسخه پشتیبان تهیه کنید. این کار باعث می‌شود در صورت ناسازگاری یا در صورتی که بخواهید به محیط استاندارد GIMP برگردید، تنظیمات قبلی را به‌سادگی بازیابی کنید.
- موضوع مهم‌تر، سازگاری با نسخه‌های جدید GIMP است. صفحه رسمی PhotoGIMP آن را برای GIMP 3.0 و جدیدتر معرفی می‌کند، اما مخزن پروژه در سال 2026 چند گزارش و Issue درباره مشکلات سازگاری با GIMP 3.2.x داشته است. حتی در یک Issue مشخص گزارش شده که نصب فایل‌های PhotoGIMP روی GIMP 3.2.4 ممکن است فقط بخشی از تغییرات مانند Splash Screen را اعمال کند یا اصلاً محیط کار را تغییر ندهد. بنابراین قبل از نصب روی GIMP 3.2.x، بهتر است نسخه و وضعیت سازگاری فعلی پروژه را در GitHub بررسی کنید.
آموزش نصب PhotoGIMP روی macOS
در ادامه، روش نصب روی مک را توضیح می‌دهیم. ابتدا GIMP را از سایت رسمی دانلود و نصب کنید. برای نسخه‌های جدید macOS، بسته مناسب معماری دستگاه خود را دریافت کنید؛ GIMP برای مک‌های Apple silicon و Intel نسخه جداگانه ارائه می‌کند. پس از باز کردن فایل DMG، برنامه را به پوشه Applications منتقل کنید.
بعد از نصب، یک بار GIMP را اجرا کنید و اجازه دهید macOS برنامه دانلودشده از اینترنت را باز کند. اجرای اولیه اهمیت دارد، زیرا GIMP در همین مرحله پوشه‌های پیکربندی موردنیاز خود را ایجاد می‌کند. سپس GIMP را کاملاً ببندید و مطمئن شوید برنامه در پس‌زمینه نیز در حال اجرا نیست.
حالا به صفحه رسمی PhotoGIMP در GitHub بروید و آخرین Release موجود را دانلود کنید. فایل ZIP را از حالت فشرده خارج کنید. در بسته PhotoGIMP یک پوشه پیکربندی وجود دارد که ممکن است با نامی مانند 3.0 ارائه شده باشد؛ در حالی که پوشه تنظیمات GIMP نصب‌شده روی سیستم شما ممکن است با نسخه دیگری مانند 3.2 نام‌گذاری شده باشد.
برای دسترسی به محل تنظیمات GIMP در macOS، در Finder کلیدهای Command + Shift + G را فشار دهید و مسیر زیر را وارد کنید:
~/Library/Application Support/GIMP
در این قسمت باید پوشه مربوط به نسخه نصب‌شده GIMP را مشاهده کنید. پیش از هر تغییری، از این پوشه یک کپی در محل دیگری نگه دارید. سپس فایل‌های PhotoGIMP را طبق ساختار نسخه GIMP خود در همان محل قرار دهید. راهنمای پروژه امکان استفاده از مسیر نسخه‌ای مانند 3.2 را نیز در روش Terminal نشان می‌دهد.
در روش توضیح‌داده‌شده برای Finder، پس از قرار دادن فایل‌ها در پوشه مقصد، در صورت مشاهده پیام مربوط به فایل‌های تکراری، گزینه Replace یا Merge را انتخاب کنید. سپس GIMP را دوباره اجرا کنید. اگر Patch با نسخه GIMP شما سازگار باشد، باید صفحه شروع و سپس محیط کاری تغییر یافته PhotoGIMP را مشاهده کنید.
روش نصب با Terminal در مک
برای کاربرانی که ترجیح می‌دهند فایل‌ها را با Terminal کپی کنند، PhotoGIMP روش مبتنی بر rsync را نیز مستند کرده است. ساختار کلی دستور به شکل زیر است:
rsync -av –ignore-times /path/to/extracted/3.0/ ~/Library/Application\ Support/GIMP/3.0/
در این دستور باید مسیر فایل استخراج‌شده و همچنین پوشه مقصد را متناسب با نسخه GIMP روی دستگاه خود تغییر دهید. برای مثال، اگر GIMP شما از پوشه تنظیمات 3.2 استفاده می‌کند، مقصد نیز باید به مسیر …/GIMP/3.2/ تغییر کند. خود پروژه نیز تأکید کرده است که هر دو مسیر باید با / تمام شوند.
با وجود این، برای کاربران عادی Finder روش ساده‌تری است و مزیت Terminal بیشتر زمانی دیده می‌شود که سیستم در ادغام یا جایگزینی فایل‌های پیکربندی دچار مشکل شود.
بعد از نصب چه چیزی تغییر می‌کند؟
در صورت موفقیت‌آمیز بودن نصب، محیط کاری GIMP ظاهر و چیدمانی آشناتر برای کاربران Photoshop خواهد داشت. جای ابزارها تغییر می‌کند، پنل‌ها به شکلی متفاوت قرار می‌گیرند و بسیاری از میانبرهای رایج Photoshop نیز در اختیار شما قرار می‌گیرند. این تغییرات به‌خصوص برای طراحان، عکاسان و کاربرانی مفید است که سال‌ها با Photoshop کار کرده‌اند و نمی‌خواهند برای یادگیری محل تمام ابزارها زمان زیادی صرف کنند.
با این حال، PhotoGIMP قرار نیست قابلیت‌هایی را که اساساً در GIMP وجود ندارند به آن اضافه کند. این پروژه بیشتر یک لایه شخصی‌سازی برای محیط و کنترل نرم‌افزار است. بنابراین اگر به ابزار یا Workflow خاصی در Photoshop وابسته هستید، قبل از مهاجرت باید بررسی کنید که GIMP آن قابلیت را به شکل موردنیاز شما ارائه می‌کند یا خیر.
اگر PhotoGIMP روی GIMP اعمال نشد چه کنیم؟
رایج‌ترین مشکل، قرار نگرفتن فایل‌های پیکربندی در پوشه صحیح یا اجرای GIMP هنگام کپی کردن فایل‌هاست. راهنمای رسمی PhotoGIMP نیز توصیه می‌کند GIMP پیش از اعمال تنظیمات بسته شود، زیرا ممکن است هنگام خروج، تنظیمات فعلی خود را دوباره ذخیره کند و تغییرات PhotoGIMP را بازنویسی کند.
اگر همه مسیرها درست هستند اما ظاهر GIMP تغییری نکرده است، نسخه GIMP خود را نیز بررسی کنید. این موضوع در GIMP 3.2.x اهمیت بیشتری دارد، زیرا Issueهای گزارش‌شده در مخزن PhotoGIMP نشان می‌دهند که برخی نسخه‌های 3.2 با بسته‌های قدیمی‌تر PhotoGIMP به‌درستی کار نمی‌کنند. در چنین شرایطی، بازگرداندن Backup تنظیمات و بررسی Release یا دستورالعمل جدید پروژه، منطقی‌تر از تکرار چندباره همان نصب است.
برای حذف PhotoGIMP نیز می‌توانید پیکربندی GIMP را به حالت پیش‌فرض بازگردانید. پروژه اعلام کرده است که با حذف پوشه تنظیمات مربوط به GIMP و اجرای دوباره برنامه، GIMP یک پیکربندی تازه ایجاد می‌کند. البته برای جلوگیری از از دست رفتن تنظیمات شخصی، داشتن Backup همچنان مهم است.
