
تیم کوک، مدیرعامل سابق Apple، در نخستین مصاحبه خود پس از کنارهگیری از این سمت، توصیهای مهم به جان ترنوس، مدیرعامل جدید این شرکت، مطرح کرده است: «از من تقلید نکن؛ همانطور که من از استیو جابز تقلید نکردم.» کوک معتقد است هر مدیر تواناییها و نقاط قوت متفاوتی دارد و ترنوس باید بهجای تلاش برای تکرار سبک مدیریتی او، مسیر رهبری خودش را در Apple بسازد.
این گفتوگو با روزنامه The Independent در مقر Apple در Battersea لندن انجام شده است؛ جایی که کوک برای معرفی برنامه آموزشی مشترک Apple و بنیاد The King’s Trust حضور داشت. او در این مصاحبه علاوه بر صحبت درباره آینده Apple، از روند انتقال مدیریت به ترنوس، رابطه فعلی آنها و نقشی که پس از پایان دوران مدیرعاملی بر عهده گرفته، توضیح داده است.
توصیهای که ریشه در دوران استیو جابز دارد
کوک در طول دوران مدیرعاملی خود، مسئولیت بزرگی را بر عهده داشت؛ جانشین شدن بهجای استیو جابز، یکی از تأثیرگذارترین چهرههای تاریخ صنعت فناوری. جابز پیشتر به کوک توصیه کرده بود که صرفاً به این دلیل تصمیمی نگیرد که تصور میکند جابز در همان موقعیت چه تصمیمی میگرفت. این توصیه به کوک کمک کرد تا بهجای تکرار شخصیت و سبک مدیریتی بنیانگذار Apple، شیوه رهبری مخصوص خود را توسعه دهد.
اکنون کوک همان دیدگاه را به ترنوس منتقل کرده است. او معتقد است مدیرعامل جدید باید زمان و انرژی خود را روی بخشهایی متمرکز کند که میتواند بیشترین ارزش را برای شرکت ایجاد کند. از نگاه کوک، این رویکرد به معنای کپیبرداری از مدیر قبلی نیست؛ زیرا هر فرد تواناییها و نقاط قوت متفاوتی دارد و شرکت زمانی بهتر پیشرفت میکند که رهبر آن بتواند از ویژگیهای منحصربهفرد خودش استفاده کند.
چرا تیم کوک پیش از عرضه iPhone Duo کنار رفت؟
یکی از بخشهای قابلتوجه مصاحبه، توضیح کوک درباره زمان کنارهگیری از سمت مدیرعاملی است. او در 1 سپتامبر 2026 مسئولیت مدیرعاملی را به جان ترنوس واگذار کرد؛ تنها 8 روز پیش از معرفی iPhone Duo، نخستین آیفون تاشوی Apple. کوک میگوید از این موضوع آگاه بوده که چرخه عرضه محصولات نقش مهمی در ایجاد momentum برای Apple دارد و میخواسته ترنوس از همان ابتدا با یک دوره قدرتمند عرضه محصولات کار خود را آغاز کند.
کوک با اشاره به محصولاتی که Apple در این دوره آماده کرده، گفته است که میخواسته جان ترنوس از همان ابتدا «باد موافقی پشت سر خود» داشته باشد. این تصمیم نشان میدهد که انتقال مدیریت صرفاً جابهجایی یک عنوان سازمانی نبوده، بلکه از مدتها قبل برای آن برنامهریزی شده است تا مدیرعامل جدید بتواند در آغاز کار خود از توجه بازار به محصولات تازه بهره ببرد.
تیم کوک هنوز در Apple حضور دارد، اما دخالت نمیکند
با وجود پایان دوران مدیرعاملی، کوک همچنان در Apple باقی مانده و اکنون بهعنوان Executive Chairman فعالیت میکند. طبیعتاً ادامه حضور مدیرعامل سابق در کنار مدیرعامل جدید میتواند این پرسش را ایجاد کند که آیا تصمیمهای مهم شرکت همچنان تحت تأثیر مستقیم کوک قرار خواهند داشت یا خیر.
کوک در پاسخ به این نگرانی تأکید کرده است که رابطه او و ترنوس بر پایه اعتماد متقابل شکل گرفته و ارتباط میان آنها باید مستمر و جدی باشد. با این حال، او میگوید تمرکز فعلیاش بیشتر بر سیاستگذاری جهانی و تعامل Apple با دولتهای مختلف است؛ حوزهای که میتواند برای شرکت در موضوعاتی مانند قوانین فناوری، تجارت بینالمللی و سیاستهای عمومی اهمیت داشته باشد. کوک در اینباره صریح گفته است: «من دخالت نمیکنم.»
به گفته او، قرار نیست ترنوس برای هر تصمیم مهم به سبک مدیریت کوک وابسته باشد. کوک آماده است هر زمان که مدیرعامل جدید به کمک او نیاز داشته باشد، از تجربه خود استفاده کند؛ اما مسئولیت اصلی هدایت شرکت و تعیین مسیر آینده آن بر عهده ترنوس خواهد بود. چنین تفکیکی میتواند به مدیرعامل جدید اجازه دهد بدون فشار ناشی از حضور دائمی جانشینناپذیرِ مدیر قبلی، سبک رهبری خود را شکل دهد.
انتقال مدیریت Apple سالها زمان برده است
کوک در این مصاحبه تأکید کرده که انتقال قدرت به ترنوس فرایندی نبوده که در چند هفته یا چند ماه شکل گرفته باشد. به گفته او، آمادهسازی این تغییر از سالها قبل آغاز شده و هدف این بوده که Apple یکی از منظمترین و موفقترین انتقالهای مدیریتی را تجربه کند؛ الگویی که شرکتهای دیگر نیز بتوانند از آن درس بگیرند.
جان ترنوس پیش از رسیدن به سمت مدیرعاملی، مسئول مهندسی سختافزار Apple بود و سالها در توسعه محصولات این شرکت نقش داشت. همین سابقه باعث میشود شناخت عمیقی از فرایند طراحی و تولید محصولات داشته باشد. با این حال، اداره Apple در جایگاه مدیرعامل مستلزم مسئولیتهای گستردهتری است؛ از مدیریت کسبوکار و خدمات گرفته تا تصمیمگیری درباره سرمایهگذاریها، راهبردهای آینده و رقابت در بازار جهانی فناوری.
از این منظر، توصیه کوک درباره تقلید نکردن از مدیر قبلی فقط یک جمله انگیزشی نیست؛ بلکه به یکی از چالشهای اصلی جانشینی در شرکتهای بزرگ اشاره دارد. ترنوس باید ضمن حفظ نقاط قوت Apple، در حوزههایی که با سبک مدیریتی و تخصص او سازگارتر هستند، تصمیمهایی مستقل بگیرد.
همکاری Apple و The King’s Trust برای پرورش نسل جدید خلاقان
بخش دیگری از مصاحبه به همکاری Apple با بنیاد The King’s Trust اختصاص داشت؛ نهادی که هدف آن کمک به جوانان برای توسعه مهارتها و دسترسی بهتر به فرصتهای شغلی است. برنامه مشترک Apple x King’s Trust Creative Labs در مقر Apple در لندن آغاز شده و به شرکتکنندگان فرصت میدهد با استفاده از فناوریهای Apple در کارگاههای خلاقانه و آموزشی حضور پیدا کنند.
در نخستین دوره این برنامه، گروهی از 15 جوان در کارگاههایی مرتبط با صنعت موسیقی و مهارتهای خلاقانه شرکت کردند. کوک توضیح داده است که Apple میخواهد با در اختیار گذاشتن ابزارها و تجربه متخصصان خود، به افراد کمک کند تواناییهایشان را کشف کنند و مسیر روشنتری برای آینده حرفهای خود بسازند. او تأکید کرده که کمک به جامعه صرفاً به معنای اختصاص منابع مالی نیست؛ بلکه انتقال دانش و مشارکت مستقیم کارکنان نیز اهمیت دارد.
در جریان این برنامه، کوک و پادشاه چارلز سوم با شرکتکنندگان دیدار کردند و بخشهایی از فعالیتهای آنها را مشاهده کردند. Apple اعلام کرده است که قصد دارد در صورت فراهم بودن شرایط، دورههای بیشتری را طی سال آینده برگزار کند تا افراد بیشتری بتوانند از این فرصتها بهرهمند شوند.
Apple در دوران جان ترنوس چه مسیری را دنبال خواهد کرد؟
اظهارات کوک تصویری از یک انتقال مدیریتی برنامهریزیشده ارائه میکند؛ انتقالی که در آن، مدیرعامل سابق بهجای کنترل مستقیم تصمیمها، تلاش میکند تجربه خود را در اختیار جانشینش قرار دهد و در عین حال به او فرصت رهبری مستقل بدهد.
ترنوس در موقعیتی قرار گرفته که باید ضمن حفظ جایگاه Apple در بازار محصولات مصرفی، درباره آینده سختافزار، توسعه قابلیتهای هوش مصنوعی و رقابت با شرکتهای بزرگ فناوری تصمیمگیری کند. سابقه طولانی او در مهندسی سختافزار میتواند در توسعه محصولات جدید مزیت مهمی باشد، اما موفقیت نهاییاش به توانایی مدیریت تمام بخشهای کسبوکار Apple وابسته خواهد بود.
در حال حاضر، کوک از عملکرد انتقال مدیریت ابراز رضایت کرده و میگوید روند کار مطابق برنامه پیش رفته است. با این حال، معیار واقعی موفقیت جان ترنوس نه شباهت او به تیم کوک یا استیو جابز، بلکه تواناییاش در ساختن مسیر مستقل خود و هدایت Apple در دوره بعدی تحول صنعت فناوری خواهد بود.